Romanya mı Bulgaristan mı? Soy Yoluyla Hangi AB Vatandaşlığı Size Uygun?

Soy yoluyla AB vatandaşlığı düşünüyorsanız ve ailenizin kökeni hem Romanya hem Bulgaristan’a uzanıyorsa (ya da hangisine uygun olduğunuzdan emin değilseniz) doğru ülkeyi seçmek önemlidir. İkisi de AB üyesidir ve AB pasaportu sağlar; fark, çoğunlukla soy bağınızın hangi ülkeye dayandığında ortaya çıkar.

Önce ortak zemin

Seçimi zorlaştıran şey, iki yolun sonucunun aynı olmasıdır. İkisi de AB vatandaşlığı verir; 27 ülkede serbest dolaşım, çalışma ve yaşama hakkı ikisinde de aynıdır. İkisi de çifte vatandaşlığa izin verir, yani Türk vatandaşlığınızı korursunuz.

Yürüyüş biçimi de büyük ölçüde ortaktır: temel şart soy bağının resmî kayıtlarla kanıtlanmasıdır, arşiv araştırması ve tasdikli tercüme süreçleri benzer işler. Kanunun soy bağına koyduğu derece sınırı da her ikisinde vardır: 4. derece ve öncesi (büyük dedenin anne-babası ve daha eskisi) iki ülkede de kapsam dışıdır.

Sonuç aynı, yol benzer. Fark, kapıdaki soruda.

Asıl fark: iki ülke iki ayrı soru soruyor

Seçimi belirleyen fark, ölçütün kendisidir:

• Romanya sorar: Atanız Romanya vatandaşı mıydı? Etnik kökene bakılmaz, bu yüzden Dobruca’dan göç etmiş Türk ve Tatar aileler de kapsam içindedir.
• Bulgaristan sorar: Atanız Bulgar asıllı mıydı? Bulgaristan’dan göç etmiş olmak veya Bulgar tebaası olmak tek başına yetmez; Bulgar hukuku “Bulgar tebaası” ile “Bulgar asıllı” kavramlarını ayrı tutar.

Bu ayrım pratikte şu anlama gelir: Türk asıllı muhacir aileler için Romanya rotası çoğu zaman daha gerçekçidir. Kayıtlarda milliyeti “Türk” olarak geçen bir ata, Bulgaristan bakımından Bulgar asıllı sayılmazken Romanya bakımından tamamen geçerli bir atadır.

Hangisi size uygun?

Kökeniniz belirleyicidir. Karar, kişisel tercihten çok ailenizin göç geçmişine bağlıdır:

Durum	Uygun ülke
Atalarınız Dobruca, Köstence ve çevresinden geldiyse	Romanya
Romanya nüfus kaydına dayanabiliyorsanız	Romanya
Bulgaristan’dan göç etmiş ama Türk asıllı bir aileyseniz	Romanya (Bulgaristan ölçütünü karşılamaz)
Bulgar asıllı bir atanız varsa	Bulgaristan

Farklara kısa bakış

• Romanya: Süre, kaydın hangi arşivde bulunduğuna ve makamların iş yüküne göre değişir; 2025 düzenlemesiyle Romence dil şartı gelmiş, muafiyet halleri de tanımlanmıştır. Ayrıntı: Romanya vatandaşlığı.
• Bulgaristan: Köken bağı; isim denklik belgesi ve muhacir/köken belgeleri başvurunun anahtarıdır. Ayrıntı: Bulgaristan vatandaşlığı.

Kararı aile geçmişi verir, tercih değil

Yukarıdaki tabloya bakıp kendinizi bir satırda göremediyseniz bu normaldir. Ailelerin çoğu sürece elinde net bir bilgi olmadan başlar; hangi ülkeye dayanabileceğiniz, atanızın kaydı bulunduğunda kesinleşir.

Bu yüzden doğru soru “hangisini seçmeliyim” değil, “kayıtlar beni nereye çıkarıyor” olmalı. Arşiv araştırmasının ilk adımı bunu netleştirir.

Yöntemin genel işleyişi için soy bağıyla vatandaşlık sayfamıza bakabilir, durumunuzu hızlıca ölçmek için ön değerlendirme testimizi doldurabilirsiniz.