Soy Yoluyla En Kolay AB Vatandaşlığı: Romanya ve Bulgaristan

“En kolay AB vatandaşlığı” araması yapanların karşısına önce yatırım programları çıkar: yüz binlerce euroluk gayrimenkul, fon veya mevduat şartı. Çoğu kişi listeyi orada bırakır.

Oysa Türkiye’de yaşayan pek çok aile için en gerçekçi yol o listede hiç görünmez: soy (köken) bağıyla vatandaşlık. Ve bu yolun “kolay” sayılmasının sebebi basit bir süreç olması değil. Şartlar parayla karşılanmıyor, aile geçmişiyle karşılanıyor.

Neden yatırım yolundan gerçekçi?

Soy bağı yolunun ayırt edici yanı, girişte sermaye istememesidir. Yüz binlerce euroluk bir yatırım ya da yıllarca o ülkede ikamet zorunluluğu aranmaz. Kazanılan vatandaşlık kalıcıdır ve çocuklarınıza geçer; Türk vatandaşlığınızı da korursunuz, çünkü her iki ülke de çifte vatandaşlığa izin verir.

Buna karşılık bu yolun kendi zorluğu var: belge. Yatırım yolunda ödeme yapılır ve şart karşılanır; soy yolunda ise bir atayla aranızdaki bağın resmî kayıtlarla, kesintisiz biçimde kanıtlanması gerekir. Kayıt bulunamazsa bunu telafi eden bir alternatif yoktur.

Herkes başvuramaz: üç sınır

Soy bağını kanıtlamak tek başına da yetmez. Her iki ülkenin kanunla belirlenmiş ek şartları vardır ve dosyaların çoğu bu üç noktadan birinde takılır.

Derece sınırı. Kanun, atanın size kaç derece uzakta olabileceğini sınırlar. Romanya’da 10. madde kapsamındaki başvurularda sınır dede/nine (2. derece), 11. madde kapsamındakilerde büyük dede/büyük nine (3. derece) düzeyindedir. Bulgaristan’da sınır 3. dereceye kadar üst soydur. Kayıt ne kadar sağlam olursa olsun, 4. derece ve öncesi her iki ülkede de kapsam dışıdır.

Bulgaristan’da köken şartı. Ata Bulgar asıllı olmalıdır. Bulgaristan’dan göç etmiş olmak veya Bulgar tebaası olmak yeterli değildir. Türk asıllı muhacir aileler için pratikte kapıyı kapatan şart budur.

Romanya’da dil şartı. 2025 düzenlemesiyle soy yoluyla başvuranlar için B1 düzeyinde Romence şartı getirilmiştir; kanun sınırlı sayıda muafiyet hâli tanımlar. Ayrıntısını 10. madde ve 11. madde farkı yazımızda ele aldık.

Türk aileler için öne çıkan iki ülke

Soy bağıyla AB vatandaşlığı tanıyan ülke sayısı azımsanmayacak kadar çoktur. İtalya ile İrlanda ilk akla gelenler. Ama Türkiye’deki ailelerin göç geçmişi dikkate alındığında gerçekçi seçenek ikiye iner.

Romanya

1900’lerin başında Romanya’dan (Dobruca, Köstence) göç etmiş ailelerin torunları için. Belirleyici soru atanın vatandaş olup olmadığıdır; etnik kökene bakılmaz. Bu yüzden Dobruca’dan gelen Türk ve Tatar aileler de kapsam içindedir. Süreç ve şartlar: Romanya vatandaşlığı.

Bulgaristan

Bulgar asıllı bir atası olan aileler için. Kapı dardır ve dosyanın anahtarı köken belgesi ile isim denklik belgesidir: Bulgaristan vatandaşlığı.

İkisi arasında kalıyorsanız ölçütleri yan yana koyduğumuz Romanya mı Bulgaristan mı? yazısı seçimi kolaylaştırır.

İlk adım sandığınızdan basit

Arşiv araştırması başlamadan önce yapılacak tek şey var: ailenizin göç geçmişine dair elinizde ne varsa bir araya getirmek. İsimler, köy veya şehir adı, yaklaşık bir tarih. Bu üç bilgi, hangi ülkeden ilerlenebileceğini çoğu zaman ilk görüşmede ortaya çıkarır.

Uygun değilseniz bunu baştan söylüyoruz. Bu görüşmenin amacı dosya açtırmak olmadığı için cevabımız olumsuz da çıkabilir. Yöntemin ayrıntısı soy bağıyla vatandaşlık sayfamızda; durumunuzu hızlıca ölçmek isterseniz ön değerlendirme testimizi doldurabilirsiniz.